Xuất khẩu sầu riêng Việt Nam, thực trạng và thách thức

Sau khi được Trung Quốc chính thức chấp thuận nhập khẩu chính ngạch, ngành hàng sầu riêng Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ với kim ngạch xuất khẩu năm 2023 dự kiến đạt trên 1,5 tỷ USD.

Qua đó diễn đàn do Báo Nông nghiệp Việt Nam – Tổ trưởng Tổ Diễn đàn Kết nối nông sản 970, Cục Bảo vệ Thực vật; Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, Sở NN-PTNT Đắk Lắk và Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk phối hợp tổ chức.

Diễn đàn nhận diện thực trạng liên kết tiêu thụ xuất khẩu sầu riêng

Hiện nay nhu cầu xuất khẩu sầu riêng đang tăng cao, hiện tượng tranh mua, tranh bán, loạn giá, bẻ cọc, bỏ hợp đồng, phá vỡ chuỗi liên kết… đang diễn ra tại các vùng trồng sầu riêng, đặc biệt là khu vực Tây Nguyên.

Điều này dẫn đến vi phạm các quy định của nhà nước về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, an toàn thực phẩm cũng như tiêu chuẩn xuất khẩu. Nếu việc này kéo dài nguy cơ cao sẽ làm suy giảm uy tín, chất lượng, thương hiệu sản phẩm sầu riêng Việt Nam trên thị trường thế giới.

Do đó Bộ trưởng Bộ NN-PTNT, Báo Nông nghiệp Việt Nam – Tổ trưởng Tổ diễn đàn Kết nối nông sản 970 phối hợp Sở NN-PTNT Đắk Lắk và Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk tổ chức Diễn đàn “Nhận diện thực trạng liên kết tiêu thụ, xuất khẩu sầu riêng 2023 và giải pháp phát triển hiệu quả, bền vững ngành hàng sầu riêng Việt Nam”.

Đơn vị thực hiện và chủ trì Diễn đàn: Báo Nông nghiệp Việt Nam – Tổ trưởng Tổ Diễn đàn Kết nối nông sản 970, Cục Bảo vệ Thực vật; Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, Sở NN-PTNT Đắk Lắk và Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk.

Thành phần tham dự: Đại diện các đơn vị trực thuộc Bộ NN-PTNT: Cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn; Cục Trồng trọt; Vụ Pháp chế; Văn phòng SPS Việt Nam; Trung tâm Chuyển đổi số và Thống kê nông nghiệp và các đơn vị, phòng, ban chuyên môn trực thuộc. Đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)…

Đại diện Sở NN-PTNT các địa phương có vùng trồng sầu riêng. Đại diện các cơ quan thông tấn báo chí Trung ương và địa phương. Đại diện các doanh nghiệp, hợp tác xã, bà con nông dân… sản xuất, kinh doanh, chế biến, xuất khẩu sầu riêng trong cả nước. Các thành phần khác quan tâm đến nội dung của Diễn đàn.

Xuất khẩu sầu riêng có thể đạt trên 1,5 tỷ USD

Thống kê 8 tháng năm 2023, xuất khẩu sầu riêng đạt trên 1,2 tỷ USD, gấp gần 3 lần so với kim ngạch cả năm 2022. Đa số các đơn hàng sầu riêng đều được xuất khẩu sang Trung Quốc nhu cầu tại thị trường nay là rất lớn.

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, 8 tháng năm 2023, xuất khẩu rau quả mang về 3,45 tỷ USD, tăng 57,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Nổi bật là mặt hàng sầu riêng mang về doanh thu xuất khẩu trên 1,2 tỷ USD, chiếm 30% tổng kim ngạch và gấp gần 3 lần so với kim ngạch cả năm 2022 (420 triệu USD).

Có thể thấy tình trạng xuất khẩu sầu riêng vẫn tăng cao từ giờ đến cuối năm ở Trung Quốc, thị trường nhập trên 90% sầu riêng Việt Nam, tăng cao.

Tháng 9 là thời điểm vùng trồng sầu riêng lớn nhất nước tại Tây Nguyên vào vụ thu hoạch rộ. Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vnfruit) cho biết, sản lượng sầu riêng tươi còn hạn chế đa số chỉ còn sản phẩm đông lạnh. Chính vì vậy, sầu riêng tươi của Việt Nam càng có nhiều cơ hội gia tăng kim ngạch xuất khẩu. Dự báo, giá trị xuất khẩu sầu riêng năm 2023 có thể đạt 1,8 – 2 tỷ USD.

Nghị định thư kiểm dịch thực vật giữa Việt Nam và Trung Quốc có hiệu lực từ quý VI năm 2022. Đầu tháng 9.2022, Việt Nam đã xuất khẩu lô hàng sầu riêng đầu tiên sang Trung Quốc theo Nghị định thư, từ đó mở ra những đơn hàng lớn liên tục được các doanh nghiệp xuất sang thị trường tỷ dân.

Có thể thấy sầu riêng của nước ta cạnh tranh hơn so với các đối thủ nên ngày càng được ưa chuộng. Tính đến thời điểm này, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã phê duyệt và cấp mã số cho gần 300 vùng trồng và 115 cơ sở đóng gói xuất khẩu chính thức sang thị trường này.

Để có thể đáp ứng nhu cầu xuất khẩu và tạo điều kiện tối đa cho người dân Cục Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn đang làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để thống nhất lịch kiểm tra trực tuyến đợt tiếp theo cho khoảng 400 vùng trồng và 60 cơ sở đóng gói sầu riêng đã gửi cho phía bạn.

Theo nhận định của một số chuyên gia thì sầu riêng Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục lập kỷ lục xuất khẩu khi hiện tại các doanh nghiệp trong nước đang dồn vốn đầu tư mở rộng vùng trồng theo tiêu chuẩn cao để xuất khẩu sang Trung Quốc và nhiều thị trường khó tính, tiêu chuẩn cao. Do đó đây cũng là thời cơ và thách thức lớn cho người dân và doanh nghiệp của nước ta.